28Ιούνιος2017

ΧΑΤΖΗΣΤΥΛΙΑΝΟΣ
03 Αυγούστου 2011 Γράφτηκε από την 

Η προετοιμασία του βιολογικού λαχανόκηπου

viologikos_laxanokiposΗ προετοιμασία του βιολογικού λαχανόκηπου αφορά κυρίως ένα γόνιμο και υγιές έδαφος είτε στη γη είτε στη γλάστρα.
Για την καλλιέργεια κηπευτικών στη γλάστρα θέλουμε ένα μίγμα με καλή στραγγιση για αποφυγή των μεγαλύτερων προβλημάτων που θα δημιουργήσει μια κακή στράγγιση.΄
Ετσι προτείνεται να ανακατέψουμε τύρφη, χούμο ή χουμοποιημένη αποστειρωμένη κοπριά-ορυκτά λιπάσματα όπως απο φωσφορικά πετρώματα για πλούσια δυνατή και υγιή ρίζα- ασβεστούχα πετρώματα που θα αποφύγουμε τη μαύρη κηλίδα στη ντομάτα βελτίωση της ποιότητας και καλύτερη γεύση στους καρπούς.
 
Επίσης μια πολύ καλή λύση είναι τα βιολογικά λιπάσματα με γκουανώ, ένα βιολογικό λίπασμα απο την αρχαιότητα απο θαλασσοπούλια. Υπάρχει σε τεράστιες ποσότητες σε ακτές της Χιλής ή της Αφρικής, και επειδή είναι απο άγρια θαλασσοπούλια είναι σίγουρα απαλλαγμένο απο χημικά.
 
Η σειρά προσθήκης οργανικών βιολογικών λιπασμάτων είναι τύρφη - χούμο - αποστειρωμένη κοπριά. Φωσφορικά-ασβεστούχα πετρώματα. Όλα αυτά κατά την προετοιμασία του εδάφους ή υποστρώματος. Άλλα βιολογικά αζωτούχα λιπάσματα κυρίως απο γκουανώ (περιττώματα θαλασσίων πτηνών) βοηθούν κατά την ανάπτυξη για πλούσια βλάστηση. Λιπάσματα καλιούχα με ιχνοστοιχεία επίσης από γκουανώ ή φύκια θαλάσσης κατά την ανθοφορία, καρπόδεση και παραγωγή.
 
Επίσης προληπτικές και τακτικές εφαρμογές με θειοχαλκίνη-θειάφι χουμικά και φυτικά εκχυλίσματα με ψεκασμό για να σκληρύνει η επιδερμίδα των φύλλων ώστε να έχουμε κατά το δυνατόν μικρότερες προσβολές από έντομα και ασθένειες.
 
Επίσης ένας πολύ δραστικός τρόπος αντιμετώπισης εντόμων είναι με σκευάσματα από βάκκιλο θουριγγίας. Με απελευθέρωση ωφέλιμων εντόμων όπως πασχαλίτσες για τη μελίγκρα.Τα οποία όμως θέλουν πλήρη αποφυγή χημικών από πριν και έγκυρη παραγγελία για την εξεύρεσή τους. Είναι λίγο ακριβή λύση αλλά το όφελος από την αποφυγή χημικών είναι τεράστια.
 
Η χρήση της γνωστής Θειοχαλκίνης ή σκέτο θειάφι σε σκόνη επίπασης ή σε βρέξιμη σκόνη για ανακάτεμα και ψεκασμό με νερό. Είναι ένα παραδοσιακό φυτοπροστατευτικό, γνωστό από πολύ παλιά που επιτρέπεται στις βιοκαλλιέργειες και είναι πολύ αποτελεσματικό στο ωίδιο-περονόσπορο σκωρίαση.
 
Το θειάφι σε μορφή σκόνης επίπασης είναι αποτελεσματικό για τετράνυχους που κάνουν μεγάλη ζημιά στα καλοκαιρινά κηπευτικά.
Επίσης όλα αυτά είναι και αποστειρωμένα για αποφυγή προσβολών από έντομα-νηματώδεις-μύκητες και άλλα μικρόβια. Συμπληρωματικά μετά τη φύτευση βοηθάμε με υγρό βιολογικό λίπασμα απο φύκια θαλάσσης, εκχύλισμα χούμου που βοηθούν στην ανάπτυξη υγιούς ρίζας και συνεπώς δυνατού φυτού και πολύ καλή ποιότητα και γεύση καρπού.
 
Διάφορα φυτικά εκχυλίσματα και για ψεκασμό, για αντιμετώπιση ασθενειών όπως μελίγκρα-περονόσπορος-σκωριάσεις. ΄Ολα αυτά ισχύουν και για καλλιέργεια στο χώμα. Η τύρφη παραμένει μόνιμα στο μίγμα μετά την ενσωμάτωση της με αυτό, με αποτέλεσμα να κρατάει για πάντα το έδαφος αφράτο με άριστο αερισμό και με καλύτερη απορρόφηση των θρεπτικών απο τα φυτά. Επίσης η προσθήκη ελαφρόπετρας ή λάβα ηφαιστείων βοηθάει στην καλή στράγγιση και αερισμό για καλλιέργεια σε γλάστρα. Αλλά έχουν και μόνιμη δράση αερισμού και στράγγισης όταν προστεθούν στο χώμα.
 
Η τύρφη και η ελαφρόπετρα με την ιδιότητά τους να συγκρατούν νερό, βοηθούν να κάνουμε και οικονομία στην κατανάλωση νερού. Αποβάλουν και το πλεονάζων και επιβλαβές νερό που θα μπορούσε να μείνει στο υπόστρωμα καλλιέργειας. Τα υβρίδια κηπευτικών που χρησιμοποιούνται σήμερα είναι καλύτερα από παλιές ποικιλίες με ελαττώματα. ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΜΕΤΑΛΛΑΓΜΕΝΑ και με τη σωστή καλλιέργεια έχουν καλή παραγωγή και με καταπληκτική γεύση. Απλώς μερικές φορές είναι πιο απαιτητικά σε θρεπτικά στοιχεία τα οποία όμως μπορούμε να τους δίνουμε με τα βιολογικά λιπάσματα που αναφέραμε πιο πάνω, χωρίς ανησυχία.
 
΄Ολα αυτά τα βιολογικά λιπάσματα και άλλα σκευάσματα θρέψης και φυτοπροστασίας είναι τυποποιημένα και έχουν πιστοποίηση και έλεγχο από αντίστοιχους οργανισμούς ελέγχου και πιστοποίησης βιολογικών προϊόντων. Το κόστος όλων αυτών δεν είναι και τόσο υψηλότερο των συμβατικών. Αν αναλογιστούμε ότι τα καλλιεργούμε μόνοι μας, η διαφορά κόστους με τα συμβατικά είναι μηδενική αλλά και να μην ήταν τα οφέλη μιας βιολογικής καλλιέργειας είναι σαφώς ασύγκριτα!
 
Τώρα αν παρόλα αυτά η βιολογική μας καλλιέργεια προσβάλλεται από έντομα ή μύκητες και τα βιολογικά μέσα δεν φέρουν αποτέλεσμα και αναγκαστούμε να καταφύγουμε σε πιο δραστικά συμβατικά μέσα η ορθολογική χρήση αυτών δεν επιβαρύνει με χημικά τον καρπό και μιλάμε για μια ορθολογική καλλιέργεια. Οι καλύτεροι τρόποι αντιμετώπισης ασθενειών είναι η καλή προετοιμασία εδάφους. Για να αποκτήσουμε υγιή και δυνατά φυτά η συχνή παρακολούθηση των φυτών προλαβαίνει το πρόβλημα στην αρχή και θα έχει ως αποτέλεσμα να μην επιβαρύνουμε με χημικά τελευταία στιγμή τον καρπό. ΄Αλλα βιολογικά λιπάσματα που μπορούμε να παράγουμε μόνοι μας είναι η συλλογή και χουμοποίηση -φύλλων-κλαριών-κομμένο γκαζόν.
 
Η χρήση πολλές φορές κοπριάς από πρόβατα-κατσίκια κλπ, μη αποστειρωμένης και χουμοποιημένης μεταφέρει στον κήπο μας έντομα-μύκητες-ζουζούνια και μικρόβια επικίνδυνα στον άνθρωπο, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται σοβαρά προβλήματα που χωρίς τη χρήση χημικών είναι δύσκλο να αντιμετωπιστούν.
 
Στη δημιουργία κομπόστ απο φύλλα ή κλαδιά μικροτεμαχισμένα με μηχάνημα, αν προσθέσουμε χούμο μπορούμε να φτιάξουμε ένα άριστο χουμοποιημένο οργανικό λίπασμα. Αν προσθέσουμε και σκόνη πετρωμάτων σίγουρα θα έχουμε το καλύτερο κομπόστ ή κοπριά κατά τα κοινώς λεγόμενα για το περιβόλι μας.
 
Αργότερα στην καλλιέργεια, εκτός απο τα έτοιμα σκευάσματα βιολογικής φυτοπροστασίας υπάρχουν και διάφορες λύσεις με ψεκαστικό υγρό που θα περιέχει ζουμί απο τσουκνίδα -φύκια όπου προσθέτουμε οινόπνευμα ή κρασί ή ξύδι, για μελίγκρες και διάφορα άλλα. Κατά τη φύτευση στη γή, κάνουμε ένα μικρό λάκκο όπου αφαιρούμε το συνήθως πηλώδες ή αργιλώδες χώμα και τον γεμίζουμε με ένα αφράτο μίγμα με τα υλικά που ανέφερα πιο πάνω.
 
Με αυτή τη πρακτική παρέχουμε στο φυτό έναν καλό αερισμό στη ρίζα κατά τις πρώτες μέρες μεταφύτευσης! Αυτό μπορεί να γίνει και όταν ποτίζουμε με σταλάκτες ή αυλάκια. Στο πότισμα με αυλάκια φυτεύουμε το νεαρό φυτό στην όχθη του αυλακιού και όχι μέσα στο αυλάκι. Κατόπιν όταν μεγαλώσει επιχωματώνουμε τη ρίζα και δημιουργούμε δυο αυλάκια αριστερά-δεξιά της ρίζας. Με αυτόν τον τρόπο η αρχική ρίζα και ο λαιμός των φυτών βρίσκεται σε στεγνό έδαφος και ποτίζεται ρουφώντας την υγρασία απο το αυλάκι ή εκεί που παίρνει το νερό αποφεύγοντας την υπερβολική υγρασία στο λαιμό των φυτών.
 
Για την αντιμετώπιση των εντόμων που κόβει στο λαιμό τα νεαρά φυτά ( γρυλοτάλπης ή κρεμμυδοφάγος ή προτιμά τις νεαρές ντομάτες), μπορουμε για εύκολη λύση να βάλουμε ένα κοκκώδες εντομοκτόνο εδάφους επάνω σε πλαστικό πιάτο ανακατεμένο με πίτουρο που λειτουργεί σαν δόλωμα. Δεν ενδείκνυται στη βιοκαλλιέργεια γιατί σκοτώνει μια μορφή ζωής επιβλαβής αλλά και ωφελεί έντομα και ζώα. Η γρυλοτάλης είναι ωφέλιμη γιατί με το σκάψιμο που κάνει στο υπέδαφος το καλλιεργεί το οργώνει με αποτέλεσμα να έχουμε καλύτερο αερισμό και καταφύγιο ζωντανών οργανισμών που δημιουργεί.
 
Επίσης αν φυτεύσουμε βολβούς κρεμμυδιών και σκόρδων εκατέρωθεν τη σειράς των κηπευτικών με τη μυρωδιά τους απωθούνται πολλά βλαβερά ζωύφια για την καλλιέργεια. Ακόμη αν εφαρμόσουμε γαλαζόπετρα, θειάφι ή καράμπογια (θεϊκός σίδηρος), δημιουργούμε μια οξύτητα που απωθεί τα βλαβερά ζωύφια αλλά και ωφέλιμα. Μια καλή πρακτική προστασίας από τη γρυλοτάλπη είναι να περικυκλώσουμε με σκισμένα καλάμια το νεαρό λαιμό του φυτού ή με ένα σκισμένο λάστιχο ανάλογης διατομής που δημιουργεί μια προσπάθεια για το έντομο που θα επιχειρήσει να το κόψει.
 
Εφαρμόζοντας όλες αυτές τις πρακτικές είναι σίγουρο ότι θα έχετε άριστα αποτελέσματα στην καλλιέργεια βιολογικών κηπευτικών. Καλή επιτυχία.
 
Σπορείο κηπευτικών
Το να μεγαλώσεις τα φυτά σου  από σπόρο, είναι κάτι πολύ όμορφο και δε χρειάζεται να φοβόμαστε να το προσπαθήσουμε.  Εξάλλου,  αν δεν τα καταφέρουμε, έχουμε καβάτζα. Θα πάμε και θα αγοράσουμε έτοιμα φυτά. Όπως έκανα κι εγώ δηλαδή πέρσι ( και πρόπερσι …)
 
Ο σπόρος θα φυτρώσει, ( γιατί αυτή είναι η δουλειά του)  αρκεί να έχει κάποιες ευνοϊκές συνθήκες.
 
• χώμα μαλακό και πλούσιο σε κάποια απαραίτητα στοιχεία
• νερό, όταν και όσο πρέπει
• σωστή θερμοκρασία.
 
Το χώμα πρέπει να είναι αφράτο και μαλακό. Υπάρχουν στο εμπόριο έτοιμα μίγματα , ειδικά για σπορεία , και ακόμα καλύτερα, με οργανικά υλικά , χωρίς προσθήκες χημικών υγρών λιπασμάτων. Είναι πολύ σημαντικό να επιλέξουμε ένα καλό χώμα για την αρχή του φυτού μας. Λογικά , σε ένα ειδικό για σπορεία χώμα, θα περιέχονται όλα τα απαραίτητα στοιχεία και ιχνοστοιχεία για την βρεφική ηλικία του φυτού μας.
 
Μπορούμε βέβαια στην πορεία , να χρησιμοποιήσουμε , μέσα στο νερό που θα ποτίζουμε, και κάποιο οργανικό λίπασμα, όπως εκχύλισμα τσουκνίδας, και κάποιων άλλων φυτών, ή και εκχύλισμα από φύκια, που το βρίσκουμε και στο εμπόριο. Ειδικότερα το εκχύλισμα φυκιών, δείχνει να είναι πλήρης τροφή για τα φυτά , αν και έχω την εντύπωση, πως και η τσουκνίδα , δεν πάει πίσω.
Προσωπικά, ποτίζω με νερό , στο οποίο προσθέτω και ελάχιστο …εκχύλισμα τσουκνίδας , που έμεινε από πέρσι, αλλά και φυκιών, που αγόρασα από το εμπόριο. Ελάχιστο πάντα, γιατί το πολύ φαί, δεν κάνει καλό , ούτε στα φυτά.
 
Το νερό, φαίνεται πως είναι καλύτερα να το ψεκάζουμε, με ένα μικρό ψεκαστήρι , και όχι να το ρίχνουμε.
Προτιμώ να ρίχνω λίγο νερό  συχνότερα, παρά αρκετό νερό για μερικές μέρες. Γενικά, ο σπόρος και τα μικρά φυτά, δε θέλουν ούτε πολύ νερό, αλλά ούτε και ξηρό χώμα. Την έχω πατήσει και με τους δύο τρόπους. Λίγο νεράκι, με ένα ψεκαστήρι, για να πάει παντού, μία φορά την μέρα, νομίζω πως είναι καλά.
 
Ο σπόρος μέχρι  να βλαστήσει, θέλει  ζέστη, χώμα και υγρασία. Μία θερμοκρασία, γύρω στους 15-20 0C , νομίζω πως είναι καλή, για τα περισσότερα είδη φυτών. Δεν έχουν όλα τα φυτά βέβαια, τις ίδιες απαιτήσεις, ούτε τις ίδιες ανάγκες, και δε βλασταίνουν όλα στο ίδιο χρονικό διάστημα.
 
Μέχρι να βλαστήσει , ο σπόρος μπορούμε να έχουμε τα σπορεία μας, είτε αυτά είναι τελάρα με χώμα είτε γλάστρες, είτε κυπελάκια, είτε ότι άλλο, ακόμα και σε σκοτεινό μέρος(πχ σε ένα υπόγειο , ή σκεπασμένα με χαρτόνια , πλαστικά, …)
 
Μόλις όμως ξεπροβάλει το βλαστάρι, από κει και πέρα, το φυτό θέλει φως. Μπορούμε να το βάλουμε αν δεν υπάρχει άλλη λύση, ακόμα και μπροστά από  ένα φωτεινό παράθυρο. Αλλιώς το βάζουμε στο θερμοκήπιο, ή σε κάποια άλλη μικρότερη κατασκευή με γυαλί, ή πλαστικό , η οποία θα προστατεύει τα φυτά μας από το κρύο, αλλά θα τα επιτρέπει να λιάζονται.
 
Θα πρέπει να έχουμε το νου μας , ώστε να μην έχουμε και πολύ υψηλές θερμοκρασίες. Πάνω από τους 30 βαθμούς , δημιουργούνται πολλά προβλήματα, ξεραίνεται το χώμα και κάνει κρούστα,  και ευνοούνται πολλές αρρώστιες.
 
Είναι κάποιες λεπτές ισορροπίες που πρέπει να σεβαστούμε. Τα φυτά  θέλουν  “φαί” (λίπανση), νερό και ζέστη, αλλά όχι με υπερβολές.  Βασικότερο  συστατικό επιτυχίας, είναι φυσικά  η αγάπη μας και η φροντίδα μας!
Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε διάφορα “άχρηστα” υλικά, για να φτιάξουμε σπορεία. Τελάρα από το μανάβη, φελιζόλ από τον ψαρά, κυπελάκια από γιαούρτι, κουτιά νεσκαφέ, …, ….,….Απλώς να μη ξεχάσουμε να κάνουμε τρύπες από κάτω, για να μπορεί να φεύγει το νερό.
 
Ένας τρόπος είναι να ρίξουμε όλα τα σπόρια σε ένα τελάρο γεμάτο με χώμα, και όταν μεγαλώσουν λίγο τα φυτά , να τα μεταφυτεύσουμε ένα ένα, σε μικρά δοχεία.
 
Ειδάλλως , μπορούμε εξαρχής να βάλουμε τα σπόρια μας στα μικρά δοχεία. Αν είναι μεγάλοι οι σπόροι, π.χ. κολοκύθα, πεπόνι, …βάζουμε ένα ή δύο. Αν είναι μικροί οι σπόροι, βάζουμε 4-5. Αυτό , γιατί λογικά, δε θα πιάσουν όλοι. Στην πορεία , θα κρατήσουμε μόνο ένα φυτό, το πιο “δυνατό” μέσα σε κάθε κυπελάκι.
Για λόγους ευκολίας, τα κυπελάκια, για να μην τα κουβαλάμε ένα ένα, τα βάζουμε μαζί, σε ένα τελάρο.  Αφού φτιάξει ο καιρός , και έρθει η ώρα τους , θα τα μεταφυτεύσουμε στην τελική τους θέση.
 
Μπορείτε να έχετε τα λαχανικά και τα αρωματικά βότανα δίπλα στα καλλωπιστικά του μπαλκονιού σας; Έχουν θέση τα λαχανικά σε ένα μπαλκόνι; Και, τελικά, τα λαχανικά θα μπορούσαν να είναι διακοσμητικά από μόνα τους; Ναι σε όλα! Βάλτε τη φαντασία σας να δουλέψει, αφιερώστε λίγο χρόνο και με ελάχιστο κόπο θα δημιουργήσετε το προσωπικό σας περιβόλι στο μπαλκόνι.
Χρησιμοποιήστε αρωματικά, εποχιακά και πολυετή ποώδη μαζί ή κοντά στα λαχανικά, για να προσελκύσετε ωφέλιμα έντομα ή για να απωθήσετε τα βλαβερά. Επίσης, βελτιώστε τη γεύση και το άρωμα κάποιων ειδών, καλλιεργώντας τα μαζί με αρωματικά φυτά.
 
 
Οργανώστε σωστά το μίνι περιβόλι σας
 
• Επιλέξτε το σημείο του μπαλκονιού σας που έχει τον περισσότερο ήλιο.
• Προμηθευτείτε από το φυτώριο τις κατάλληλες γλάστρες (βάθους τουλάχιστον 20 εκ.) και το απαραίτητο χώμα.
• Επιλέξετε χώμα που στραγγίζει καλά. Μην ξεχνάτε ότι τα λαχανικά χρειάζονται τακτικά ποτίσματα, αλλά και καλή στράγγιση.
• Προμηθευτείτε ανάλογα με την εποχή σπόρους λαχανικών ή έτοιμα σπορόφυτα από κάποιο φυτώριο. Τώρα είναι η εποχή να φυτέψετε ντομάτες, κολοκύθια, πιπεριές, μελιτζάνες κ.ά.
• Τοποθετήστε 2-3 σπόρους στη θέση που έχετε επιλέξει. Αν φυτρώσουν όλοι, τότε αφήστε μόνο ένα φυτό σε κάθε σημείο, αφαιρώντας προσεκτικά τους υπόλοιπους. Για τη σπορά, ακολουθήστε τις οδηγίες που υπάρχουν στο φακελάκι των σπόρων.
• Ποτίζετε συχνά προσέχοντας να μην πέφτει το νερό με δύναμη, για να μην τραυματίζονται τα νεαρά φυτά.