24Μάιος2018

ΧΑΤΖΗΣΤΥΛΙΑΝΟΣ
Γράφτηκε από την 

Παιδική ζωγραφιά – Αντανάκλαση της προσωπικότητας

Γράφει η Ελένη Κοσμά, Απόφοιτη Σχολής Καλών Τεχνών 
 
«Η ζωγραφική, συχνά αποτελεί τον καθρέφτη της διάθεσής μας»
Από τις πρώτες δεκαετίες του 20ού αιώνα και κυρίως τη δεκαετία του ′50 υπήρξε έντονο ενδιαφέρον από τους επιστήμονες να διερευνήσουν την πνευματική ανάπτυξη και τον ψυχικό κόσμο ενός παιδιού. Για τον λόγο αυτό αναζήτησαν και ανέπτυξαν μετρήσεις και τεστ σχετικά με την διερεύνηση και την βελτίωση των δημιουργικών ικανοτήτων. Ωστόσο, οι μετρήσεις αυτές λειτούργησαν περισσότερο ως τεστ ευφυΐας.
 
Εξίσου σημαντικό ήταν να βρεθεί ένας τρόπος με τον οποίο το παιδί θα εξέφραζε αυθόρμητα τον εσωτερικό του κόσμο και τα συναισθήματά του απέναντι στο περιβάλλον. Πράγματι, το σχέδιο αποτελεί ένα συμπληρωματικό εργαλείο στην αξιολόγηση όχι μόνο των δεξιοτήτων αλλά και της νοημοσύνης, της συναισθηματικής ωριμότητας και της προσωπικότητας του παιδιού (από 4 ετών και άνω). Ωστόσο σε κάθε περίπτωση, και για να αποφευχθούν λανθασμένα συμπεράσματα, η ζωγραφιά θα πρέπει να διασταυρωθεί με περισσότερες παρατηρήσεις και πληροφορίες για την προσωπικότητα και την συμπεριφορά του παιδιού. Γνωρίζοντας τα στάδια της καλλιτεχνικής ανάπτυξης του παιδιού μπορούμε να ερμηνεύσουμε κι εμείς οι ίδιοι κάποιες ενδείξεις στις ζωγραφιές των παιδιών μας.
 
Τα στάδια της καλλιτεχνικής ανάπτυξης είναι τα εξής: 

1. Στάδιο µουντζουρώµατος (2-4 ετών). Η ζωγραφιά σε αυτό το στάδιο χαρακτηρίζεται από έλλειψη οργάνωσης, ευθείες και κυκλικές γραµµές. Στην ηλικία των 4 ετών το παιδί αρχίζει να τα κατονοµάζει.

2. Προσχηµατικό στάδιο (4-7 ετών). Η ζωγραφιά χαρακτηρίζεται από παραστατικά σύµβολα, ειδικά υποτυπώδεις ανθρώπινες µορφές. (εικ.1) 

paidiki1εικ.1 "Η οικογένειά μου"                                                                                                                                        

3. Σχηµατικό στάδιο (7-9 ετών). Σε αυτό το στάδιο παρατηρείται η ανάπτυξη των παραστατικών συµβόλων, η σύνθεση, το χρώµα για συγκεκριµένα αντικείµενα και συγκεκριµένες φόρµες για τους ανθρώπους.

4. Στάδιο αναδυόµενου ρεαλισµού (9-11 ετών). Σε αυτό το στάδιο γίνεται καλύτερη η αποτύπωση της προοπτικής και των χρωµάτων στη φύση, ενώ αυξάνεται η ακαµψία στην εικαστική έκφραση.

5. Στάδιο του ψευτο-ρεαλισµού (11-13 ετών). Παρατηρείται ενίσχυση της επίγνωσης των ανθρώπινων µορφών και του περιβάλλοντος. Τελειοποίηση της καρικατούρας.

6. Περίοδος των αποφάσεων. Εφηβεία. Παρατηρείται σύνθετη έκφραση και πολλά παιδιά µπορεί να µην φτάσουν ποτέ σε αυτό το στάδιο.

Παρατηρήσεις: Τα παιδιά, ανάλογα με την ηλικία, έχουν τον δικό τους τρόπο έκφρασης ή γραφής, ο οποίος συμβαδίζει με την ωριμότητα της σκέψης και την ανάπτυξη των ικανοτήτων τους.
Για τα παιδιά της προσχολικής ηλικίας (1.5 έτους) είναι πολύ σημαντική η έκφραση μέσω της ζωγραφικής γιατί σε αυτή την ηλικία το παιδί είναι δύσκολο να λεκτικοποιήσει το συναισθηματικό του κόσμο οπότε η ζωγραφική αποτελεί την χρυσή τομή της επικοινωνίας. Σε αυτή την ηλικία ζωγραφίζουν με οτιδήποτε βρουν, στο πιο πιθανό σημείο. Aπελευθερώνονται και μας μιλούν με την δική τους συμβολική γλώσσα, μέσα από την οποία θα εκφράσουν τις ανασφάλειές τους, τους προβληματισμούς τους, τις ανησυχίες τους. Οι πρώτες αυτές ζωγραφιές μοιάζουν με μπερδεμένα κουβάρια, είναι μουτζούρες που ουσιαστικά θυμίζουν τις κινήσεις τους όταν τρέχουν και στροβιλίζονται γύρω από τον εαυτό τους. Σταδιακά ελέγχουν καλύτερα τη χρήση του μολυβιού και οι μουτζούρες τους διαφοροποιούνται σε γραμμές ευθείες, ζιγκ ζαγκ ή ελικοειδείς.



Προσθήκη σχολίου